خوشه کسب و کار گلیم، جاجیم و ماشته لرستان

‌‌‌‌

رودخانه‌های استان لرستان

رودخانه‌های استان لرستان

در استان لرستان ۲۳ رود جریان دارند که بر اساس حوضه آبریز به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند. رودهای حوضه دز و رودهای حوضه کرخه که  در مجموع ۹۶ درصد سطح استان را دربر می‌گیرند و رودهای حوضه مرکزی که سطح کوچکی از شرقی‌ترین قسمت استان لرستان را به خود اختصاص داده‌اند. رودخانه‌های حوضه آبریز دز عبارتند از رودخانه‌های سزار، تیره، بختیاری، سرخاب، کشور، سبز، چم چیست، اسک، الیگودرز و ازنا. رودخانه‌های حوضه آبریز کرخه عبارتند از رودخانه‌های سیمره، کشکان، کهمان، دره شهر، گند، خرم‌آباد و گرگافه.

رودخانه سیمره: رودخانه سیمره سرشاخه اصلی رود کرخه و مهم‌ترین رودخانه استان لرستان است که پس از عبور از این استان، نام کرخه به خود می‌گیرد و یکی از رودخانه‌های پرآب و مهم ایران است.

رودخانه خرم‌آباد: این رودخانه دائمی دارای ۸۰ کیلومتر طول می‌باشد و از ریزابه‌های بسیاری که همگی آن‌ها از ارتفاعات پیرامون خرم‌آباد سرچشمه گرفته‌اند، پدید می‌آید. این رودخانه نخست از دره شمال شرقی کوه لپوپیاده به سوی جنوب شرقی جاری شده و سپس به موازات خرم‌آباد، به نصرآباد سرازیر می‌شود و پس از عبور از دره شرقی سفیدکوه به شهر خرم‌آباد وارد می‌شود. در این شهر با ریزابه بزرگی که از ارتفاعات شرقی سرازیر شده مخلوط می‌شود و در جنوب شهر با رودخانه تنگ بهرام کش در هم می‌آمیزد و به طرف غرب تغییر مسیر داده و به دهستان کرگاه وارد می‌شود. در این دهستان با رودخانه دره نسب مخلوط شده و پس از عبور از دهستان ویسیان در دهستان هویان به رود کشکان می‌ریزد. حوزه این رودخانه، خلیج فارس و دریای عمان است .

رودخانه کشکان رود: حوضه آبخیز رودخانه کشکان با مساحت ۹۲۷۵/۶۶ کیلومترمربع، در ناحیه جنوب غربی ایران واقع شده است. این حوضه بخش مهمی از سرشاخه‌های پرآب رودخانه کرخه را تشکیل می‌دهد و حدود یک سوم از خاک استان لرستان را دربر می‌گیرد و شهرستان‌های خرم‌آباد، کوهدشت، الشتر و پلدختر در داخل آن قرار دارند. این حوضه آبخیز از سمت شمال غرب، غرب و جنوب غربی به حوضه آبریز رودخانه‌های گاماسیاب و سیمره و از شرق به سرشاخه‌های فرعی رودخانه دز و از جنوب به زیرحوضه‌های مشرف به رودخانه کرخه محدود می‌شود. حوضه آبخیز رودخانه کشکان در تقسیم‌بندی هیدرولوژی ایران جزئی از حوضه آبریز خلیج فارس به شمار می‌آید. سیستم زهکشی اصلی رودخانه کشکان ابتدا از به هم پیوستن سرشاخه رودخانه‌های «هرو» و «دو آب» الشتر در شمال شرق و شمال حوضه به ترتیب با جهتی از شرق به غرب و شمال به جنوب تشکیل می‌شود. به این سرشاخه‌ها که از دامنه کوه‌های مرتفع و برف‌گیر گرین و میش پرور سرچشمه می‌گیرند در طول مسیر اصلی، دیگر رودخانه‌های فرعی نظیر چم زکریا، خرم‌رود، چولهول و مادیان رود می‌پیوندند و سرانجام به صورت یک سیستم واحد رودخانه کشکان را تشکیل می‌دهند.

رودخانه کشکان که در گویش لری «کَشکُو» نامیده می‌شود، پس از طی مسافتی در حدود ۳۰۰ کیلومتر از میان شهر پلدختر عبور کرده و در محل پل گاومیشان به رودخانه سیمره ملحق شده و رودخانه کرخه را تشکیل می‌دهد. این رودخانه و سرشاخه‌های آن در تأمین آب کشاورزی شهرستان‌های الشتر، خرم‌آباد و پلدختر نقش بسیار مهمی دارد به طوری که حدود ۸۲ درصد از اراضی کشاورزی شهرستان پلدختر، توسط رودخانه کشکان تأمین می‌شود و این رودخانه در واقع شاهرگ حیاتی پلدختر محسوب می‌شود. متأسفانه در اثر بروز خشکسالی‌های سال‌های اخیر به مقدار زیادی از حجم آب این رودخانه کاسته شده است.

رودخانه سزار: رودخانه سزار شاخه اصلی رود دز است. این رودخانه آب رودهای فرعی مناطق کوهستانی الیگودرز، ازنا، دورود، اشترینان و بروجرد را دریافت می‌کند و در مسیر راه‌آهن سراسری به سوی جنوب ایران سرازیر می‌شود. این رودخانه در پایین دست، به نام «رود دز» نامیده می‌شود که بر روی آن سد بزرگ دز احداث شده است. از شاخه‌های مهم رودخانه سزار، رود تیره است که پس از دریافت آب‌های اشترینان (گله رود، سراب سفید، کرتول و چند رود دیگر) به رودخانه ماربره (که از به هم پیوستن آب‌های الیگودرز، دورود و ازنا تشکیل می‌شود)، می‌پیوندد.

رودهای‌ کوچک‌ بسیاری‌ نیز از ارتفاعات اشترانکوه سرچشمه‌ مى‌گیرند که‌ مهره‌ زرین‌، ماربره‌، گهررود، دره‌ دایى‌ و دره‌ دزدان‌ از آن‌ جمله‌اند.