خوشه کسب و کار گلیم، جاجیم و ماشته لرستان

‌‌‌‌

دریاچه‌ها و تالاب‌های استان لرستان

دریاچه‌ها و تالاب‌های استان لرستان

 

دریاچه کیو (کی یو): دریاچه کیو واقع در مجاورت پارک کیو در شمال غربی خرم‌آباد می‌باشد. مساحت این دریاچه ۷ هکتار و عمق آن بین ۳ تا ۷ متر می‌باشد. آب این دریاچه از چشمه‌های آهکی واقع در محدوده شهر خرم‌آباد تأمین می‌شود که از جمله چشمه‌های بزرگ شهر می‌باشند. با کاهش بارندگی‌ها، آبدهی چشمه‌های تأمین‌کننده آب دریاچه کیو تا اواخر خردادماه به حداقل می‌رسد زیرا این چشمه‌ها فصلی بوده و دبی آن از صفر (در هنگام خشکی) تا حداکثر ۳ مترمکعب در ثانیه می‌رسد و دبی آن بستگی به میزان آبدهی آن در حوزه دارد. این دارای ارزش‌های توریستی زیادی می‌باشد و با نمای دیدنی و زیبای خود به شهر خرم‌آباد جلوه خاصی بخشیده است. در این محوطه تفریحی امکانات و فضای مناسب برای برگزاری مسابقات ورزشی در رشته‌های شنا، دو و میدانی و دوچرخه‌سواری است. این دریاچه ظرفیت لازم برای فعالیت در قالب پایگاه ورزش‌های سه‌گانه کشور را نیز دارا می‌باشد. علاوه بر آن این مکان زیستگاه مناسبی برای جانوران آبزی و پرندگان بومی و مهاجر است.

 

«کیو» در گویش لری به معنای کبود رنگ و آبی است و علت نامگذاری دریاچه به این نام، به خاطر آب زلال و عمق دریاچه است که به رنگ آبی و نیلی دیده می‌شود.

دریاچه گهر )گل گهر): علاوه بر همه زیبایی‌های اشترانکوه، دریاچه‌ گهر از دیگر جاذبه‌های این منطقه است به طوری که به «نگین اشترانکوه» معروف شده است. این دریاچه در یکى‌ از دامنه‌های‌ جنوب‌ غربی اشترانکوه‌ در ارتفاع ۲۴۰۰ متری قرار دارد و عمق آن به ۲۸ متر می‌رسد. مساحت این دریاچه ۸۵ هکتار و طول آن ۱۷۰۰ متر و عرض ۵۰۰ متر می‌باشد. دریاچه گهر که از دو بخش به نام‌های گهر بزرگ (کله گهر) و گهر کوچک (کره گهر) تشکیل شده است، از ذوب برف‌های اشترانکوه و انباشت آب آن در پشت سد یا آب بندی که در نتیجه ریزش کوه به وجود آمده، ایجاد شده است. فراوانی نسبی آب‌های ورودی به دریاچه کوچک، سبب سرزیر آب به دریاچه پایینی (بزرگ) شده است. دریاچه گهر مانند آبگیری است که از چشمه‌ها، آبشارها و سراب‌های اشترانکوه پر شده و آب آن در تابستان و زمستان ثابت است. بیشتر سطح دریاچه گهر در زمستان یخ می‌بندد. ساحل این دریاچه به جز ضلع غربی و ضلع شرقی آن که ساحل ماسه‌ای دارد و برای شنا مناسب است، در سایر نقاط دارای ساحل صخره‌ای است و برای شنا مناسب نمی‌باشد. این دریاچه از لحاظ زیست بوم و محیط طبیعی اهمیت زیادی دارد و به علت عدم وجود راه ماشین‌رو، تا حد زیادی از خرابی و آلودگی توسط انسان به دور مانده است. تابستان فصل سفر به دریاچه گهر از نظر آب و هوایی است. هر سال از ۱۵ خرداد منطقه برای بازدید طبیعت‌گردان باز می‌شود اما قبل از آن امکان ورود به منطقه وجود ندارد و تنها افراد باتجربه با کمک تجهیزات کوهنوردی توان مراجعه به این منطقه را خواهند داشت.

یکی از دره‌های بسیار زیبا اطراف دریاچه گهر به دره نی‌گاه معروف است که پوشیده از شقایق‌های رنگی و لاله واژگون است. پوشش گیاهی اطراف این نگین درخشان درختان بلوط، بید، بادام، پسته وحشی، گلابی وحشی، چنار، نارون، بلوط مازو، گردو، انجیر، زبان گنجشک، سیب، زالزالک، ارژن، کنار کهور، انار، گز، و مُوی وحشی می‌باشد. این دریاچه زیستگاه مناسبی برای آبزیان و دیگر حیوانات وحشی است. منطقه حفاظت شده اشترانکوه با حیات وحش متنوع شامل حیواناتی از قبیل بز، قوچ، آهو، کل، پلنگ، گرگ، گراز، خرس قهوه‌ای، کفتار، روباه، شغال، خرگوش و انواع پرندگان مانند عقاب، کبک، شاهین، تیهو و آبزیان مانند مارماهی، لاک پشت، قورباغه و ماهی قزل‌آلای رنگین کمان و خال قرمز است.

تالاب‌ها به عنوان اکوسیستم‌های آبی در راستای تثبیت خطوط ساحلی، از بین رفتن مواد زائد و تصفیه آب، برخورداری از چشم‌اندازهای زیبای طبیعی و ایجاد بستر مناسب برای حیات بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی، از جایگاه ارزشمندی برخوردار هستند. تالاب‌ها شریان‌های حیاتی زیست کره محسوب شده و به همین دلیل جزو پرتولیدترین محیط‌های طبیعی همچون تولید محصولات شیلاتی، حفظ سطح آب برای مناطق کشاورزی، تولید چوب، ذخیره آب و کاهش بلایای طبیعی و به ویژه سیلاب می‌باشند.

در میان شهرهای استان لرستان پلدختر دارای بیشترین و مهم‌ترین تالاب‌های استان می‌باشد به طوری که می‌توان پلدختر را «شهر تالاب‌های لرستان» نامید. این شهر دارای تالاب‌های فصلی و دائمی همچون تالاب گری بلمک، گری جمجمه،  تکانه، لفانه، زردابه، کبود و … است. تالاب‌های پلدختر در تابستان دارای هوای گرمسیری و در زمستان معتدل می‌باشند. این تالاب‌ها به دلیل تغییرات جوی در حال خشک شدن هستند و از طرف سازمان محیط زیست در راستای احیای آن‌ها اقدامی صورت نمی‌گیرد. شکار در این تالاب‌ها به علت حضور پرندگان مهاجر و بومی ممنوع است.

 

تالاب تکانه: این تالاب در ارتفاعات چول شهرستان پلدختر واقع شده و وسعتی معادل ۵ هکتار دارد. این منطقه از گیاهان نی پوشیده شده است.

تالاب لفانه ۱ و ۲: این تالاب یکی از تالاب‌های شهرستان پلدختر است که دارای مساحت ۱۰ هکتار می‌باشد. این منطقه از گیاهان نی پوشیده شده است و به عنوان یک منطقه شکار ممنوع تحت حمایت می‌باشد.

تالاب زردابه: این تالاب در شهرستان پلدختر واقع شده است و ۲ هکتار وسعت دارد. جانوران آبزی در این تالاب زندگی کرده و پوشش گیاهی منطقه از سرخس آبزی تشکیل شده است. شکار در این منطقه ممنوع می‌باشد.

تالاب سیاه: این تالاب در شهرستان پلدختر واقع شده است و با مساحت ۱/۵ هکتار، کوچک‌ترین تالاب شهرستان پلدختر می‌باشد. این تالاب زیستگاه پرندگان بومی و مهاجر می‌باشد و از گیاه نی پوشیده شده است. این تالاب یکی از مناطق شکار ممنوع شهرستان پلدختر می‌باشد.

تالاب بلمک: این تالاب در شهرستان پلدختر واقع شده و با مساحت ۱۴ هکتار، بزرگ‌ترین تالاب شهرستان پلدختر می‌باشد ولی متأسفانه چندین سال است که مساحت قابل توجهی از آن توسط کشاورزان تبدیل به مزرعه شده است به طوری که به صورت یک تالاب فصلی کوچک و موقتی درآمده است در حالی که سالانه بیش از ۱۵ گونه پرنده که برخی از آن‌ها جزو گونه‌های کمیاب می‌باشند، به این تالاب و دیگر تالاب‌های شهرستان مهاجرت می‌کنند.

تالاب جمجمه: این تالاب از تالاب‌های شهرستان پلدختر می‌باشد و با مساحت ۳/۷ هکتار، زیستگاه پرندگان مهاجر می‌باشد. پوشش گیاهی منطقه گیاهی نی بوده و به عنوان منطقه‌ شکار ممنوع معرفی شده است. واژه جمجمه به معنای جنبان می‌باشد به دلیل متحرک بودن، با این نام معرفی شده است.

تالاب کبود: این تالاب با مساحت ۴ هکتار در شهرستان پلدختر واقع شده است و زیستگاه پرندگان مهاجر است. این منطقه از گیاه نی پوشیده شده و از مناطق شکار ممنوع شهرستان پلدختر است.

تالاب تاف ۱ و ۲: وسعت این تالاب ۵ هکتار می‌باشد و در شهرستان پلدختر واقع شده است. این منطقه زیستگاه پرندگان مهاجر بوده و از گیاه نی پوشیده شده است. شکار در این منطقه ممنوع می‌باشد.

تالاب گُلم سوزه: تالاب گلم سوزه از تالاب‌های شهرستان پلدختر می‌باشد. این تالاب ۲ هکتار مساحت دارد و زیستگاه پرندگان مهاجر می‌باشد. پوشش گیاهی این منطقه گیاه نی می‌باشد و به عنوان یک منطقه شکار ممنوع تحت حفاظت می‌باشد.

تالاب پیکه: این تالاب در شهرستان پلدختر واقع شده است و ۳/۵ هکتار مساحت دارد. این منطقه به دلیل آن که زیستگاه پرندگان مهاجر می‌باشد، منطقه‌ای شکار ممنوع است.

تالاب بیشه دالان: این تالاب در جنوب شرقی شهرستان بروجرد و در دشت سیلاخور قرار دارد و زیستگاه پرندگان مهاجر در فصل زمستان و نیز پرندگان بومی و تأمین‌کننده بخشی از آب منطقه است. مساحت این تالاب ۹۱۳ هکتار می‌باشد.

در شهرستان دورود نیز تالاب‌هایی وجود دارند که میزبان پرندگان مهاجری همچون فلامینگو می‌باشند. در واقع به دلیل خشک شدن تالاب‌های استان فارس و بالا رفتن غلظت نمک دریاچه ارومیه است که این پرندگان به استان لرستان مهاجرت نموده‌اند.